Godine: 1827–1912. Državljanstvo i rad: Engleska; karijera u Londonu, Edinburgu i Glazgovu. Struka: hirurg.

Joseph Lister je engleski hirurg koji je uveo antiseptičku metodu u hiruršku praksu i time drastično smanjio smrtnost od postoperativnih infekcija. Kvekersko porijeklo mu je zatvorilo vrata Oksforda i Kembridža, pa je medicinu upisao na University College London, gdje je 1852. diplomirao sa odlikom. Nakon nekoliko godina rada u Londonu i Edinburgu (kao asistent hirurga Jamesa Symea, čijom se kćerkom Agnes oženio 1856. i koja mu je narednih decenija bila istraživačka saradnica u laboratoriji), 1860. je postao profesor hirurgije na Univerzitetu u Glazgovu.

U Glazgovu ga je kolega hemičar upoznao sa radom Luja Pastera, koji je pokazao da truljenje ne izaziva sâm vazduh, nego sitni živi organizmi suspendovani u njemu. Lister je zaključio da isti mehanizam može objasniti zagnojenje i gangrenu u hirurškim ranama, i počeo je da traži hemijsko sredstvo koje bi te klice uništilo prije nego što stignu do tkiva. Izbor je pao na karbolnu kiselinu (fenol), koju je 1865. prvi put primijenio na otvorenom prelomu potkolenice jednog dječaka u Kraljevskoj bolnici u Glazgovu; rana koja bi po tadašnjim standardima najčešće završila amputacijom ili smrću, zacijelila je bez infekcije.

Metod je od 1867. godine dalje razrađivao i objavljivao u seriji članaka u časopisu The Lancet, pod naslovom "On the Antiseptic Principle in the Practice of Surgery": rane, hirurške instrumente, ruke hirurga pa i vazduh u operacionoj sali tretirao je karbolnom kiselinom. Prema Listerovim sopstvenim brojkama, smrtnost kod amputacija na njegovom odjeljenju je sa oko 46% prije uvođenja antisepse pala na 15% u periodu kad je metod bio u punoj primjeni; dio te razlike kasnija istoriografija pripisuje i drugim, istovremenim promjenama u hirurškoj praksi, ne samo karbolnoj kiselini. Karbolni sprej za tretiranje vazduha u operacionoj sali, koji je uveo 1871, sam je javno napustio 1887, priznavši da klice iz vazduha nisu bile glavni izvor infekcije i da je sredstvo nepotrebno.

Za ovaj doprinos ostao je upamćen kao osnivač antiseptičke hirurgije: kasnije je nastavio karijeru u Edinburgu i na King's College bolnici u Londonu, bio predsjednik Kraljevskog društva, a 1897. je, kao prvi hirurg ikad, uzdignut u britanski Dom lordova pod titulom baron Lister od Lajm Redžisa. Poslije smrti supruge 1893. povukao se iz prakse. Umro je 10. februara 1912. u Volmeru, u engleskoj grofoviji Kent.

Takođe poznat po

Po njemu je nazvan i tuberculum dorsale na distalnom kraju radijusa (Listerov tuberkul), pripojna tačka retinakuluma ekstenzora podlaktice; kod preloma distalnog radijusa tetiva dugog ekstenzora palca ponekad pukne baš preko ovog tuberkula, zbog trenja o oštru ivicu preloma. Antiseptička metoda koju je uveo (uništavanje klica hemijskim sredstvima na rukama, instrumentima i u okolini rane) razlikuje se od kasnije aseptičke hirurgije, koja klice unaprijed isključuje sterilnom okolinom; asepsu su, oslanjajući se na rad Roberta Koha, razvili njemački i švajcarski hirurzi krajem 19. vijeka, i ona je postepeno postala dominantan pristup. Ime mu nosi i antiseptički rastvor za ispiranje usta Listerine, koji je 1879. formulisao američki ljekar i hemičar Joseph Lawrence u njegovu čast.