Ossa digitorum pedis (Phalanges)
Kosti prstiju stopalaKostFalange stopala prate isti obrazac kao falange šake - palac (hallux) ima dvije, ostala četiri prsta imaju po tri - ali su znatno kraće i stisnutije sa strane u stranu, prilagođene nošenju težine umjesto finoj pokretljivosti; falange palca su, uz to, i primjetno deblje i snažnije od ostalih.
Proksimalna falanga svakog prsta ima konkavnu bazu za zglob sa glavom metatarzalne kosti i trohleju na glavi za srednju falangu. Srednja falanga, prisutna kod svih prstiju osim palca, mala je i kratka, ali šira od proksimalne. Distalna falanga je pljosnatija i manja verzija distalne falange šake; hrapav tuberozitet na plantarnoj strani njenog proširenog kraja nosi jastučić prsta i predstavlja površinu koja dodiruje tlo. Kod starijih osoba, srednja i distalna falanga malog (petog) prsta često sa godinama srastu u jednu kost; kod nekih ljudi mali prst od početka ima samo dvije falange umjesto tri.
Tetive dugih fleksora i ekstenzora prstiju pripajaju se na baze distalnih falangi; tetive kratkih fleksora i ekstenzora na baze srednjih falangi; lumbrikalni i interosealni mišići pripajaju se na proksimalne falange.
Klinička korelacija
Hallux valgus je bočna devijacija palca u prvom metatarzofalangealnom zglobu, češći kod žena i sa godinama, pogoršan neprikladnom obućom. Kako proksimalna falanga klizi bočno na glavi prve metatarzalne kosti, sama glava se pomjera medijalno dok sezamoidne kosti, usidrene preko adductor hallucis, ostaju na mjestu - na radiografiji to stvara privid da su se sezamoidne kosti pomjerile, iako se u stvarnosti pomjerila glava metatarzalne kosti. Iznad uvećane medijalne izbočine (medijalne eminencije) često nastaje bolna potkožna burza, poznata kao bunion. Slične deformacije zahvataju i ostale prste: hammer toe je trajna hiperekstenzija proksimalne falange uz izraženu fleksiju srednje, tipično na drugom prstu; claw toes je hiperekstenzija u metatarzofalangealnim uz fleksiju u distalnim interfalangealnim zglobovima lateralna četiri prsta, obje deformacije mogu biti posljedica slabosti lumbrikalnih i interosealnih mišića.
Izvori
- Gray's Anatomy, 42. izdanje (Standring), pog. 79 (Ankle and foot), str. 1443-1444, 1454
- Moore's Clinically Oriented Anatomy, 8. izdanje, pog. 7 (Lower limb)
- Terminologia Anatomica 2 (FIPAT, ID 1504-1513)
- Wikipedia (en): Toe; Hallux valgus