Ossa digitorum manus (Phalanges)
Kosti prstiju šakeKostŠaka ima ukupno 14 falangi: po tri u svakom prstu (proksimalna, srednja i distalna), osim palca, koji ima samo dvije (proksimalna i distalna). Svaka falanga ima bazu, tijelo (koje se sužava distalno) i glavu.
Baze proksimalnih falangi imaju konkavne fasete prilagođene glavama metakarpala. Glave proksimalnih i srednjih falangi nose žlijeb (trochlea phalangis) na spoju dlanske i leđne strane. Glave distalnih falangi su nezglobne i nose hrapavu dlansku kvržicu (tuberositas phalangis distalis), na koju se pripaja jagodica prsta; leđna strana istog kraja je hrapava radi pripoja matriksa nokta.
Interfalangealni zglobovi su jednoosovinski zglobovi tipa šarke. Palac ima samo jedan (IP), ostali prsti dva: proksimalni (PIP) i distalni (DIP). Kolateralni ligamenti ovih zglobova ostaju zategnuti kroz cijeli opseg pokreta, za razliku od onih na metakarpofalangealnom zglobu, koji su zategnuti u fleksiji a labavi u ekstenziji.
Klinička korelacija
"Mallet finger" (čekićasti prst) je deformitet uzrokovan avulzijom ekstenzorne tetive na nivou distalnog interfalangealnog zgloba, obično usljed iznenadne, forsirane fleksije ispruženog prsta (npr. udarac lopte u vrh prsta). Pacijent ne može aktivno ekstendovati DIP zglob, iako je pasivna ekstenzija moguća.
Srodan, ali suprotan poremećaj ravnoteže ekstenzornog mehanizma je "boutonnière" deformitet: fleksija proksimalnog interfalangealnog zgloba uz istovremenu hiperekstenziju distalnog, posljedica popuštanja centralnog snopa ekstenzorne tetive na nivou PIP zgloba.
Prelomi distalnih falangi najčešće nastaju usljed prignječenja i obično su kominutivni. Prelomi proksimalnih i srednjih falangi su češće posljedica prignječenja ili hiperekstenzionih povreda; zbog bliskog odnosa sa fleksornim tetivama, fragmenti moraju biti pažljivo poravnati da bi se obnovila normalna funkcija prsta.
Izvori
- Gray's Anatomy, 42. izdanje (Standring), pog. 51 (Wrist and hand)
- Moore's Clinically Oriented Anatomy, 8. izdanje, pog. 3 (Upper Limb)
- Terminologia Anatomica 2 (FIPAT, ID 1271)
- StatPearls: Mallet Finger Injuries (NBK459373)
- Wikipedia (bs): Članak prsta