Glandula parotidea
Parotidna žlijezdaŽlijezdaIspod jagodičnog luka, obavijena čvrstom, nepopustljivom čahurom izvedenom iz površinskog lista duboke vratne fascije, leži najveća pljuvačna žlijezda u tijelu - parotidna žlijezda, gotovo u potpunosti serozna po tipu sekrecije.
Facijalni nerv prolazi kroz parotidnu žlijezdu i dijeli se unutar nje na svoje glavne grane, ali je ne inerviše - tu ulogu, senzornu i sekretornu, preuzima n. auriculotemporalis, koji do žlijezde prenosi parasimpatička vlakna porijeklom iz n. glossopharyngeus preko otičkog ganglija. Sam nerv je samo jedna od tri strukture koje prolaze kroz žlijezdu i granaju se unutar nje, poređane od površno ka duboko: pleksus n. facialisa, retromandibularna vena, i vanjska karotidna arterija, koja se u žlijezdi dijeli na maksilarnu i površnu temporalnu arteriju.
Parotidni izvodni kanal je dug oko 5 cm i širok oko 3 mm; prelazi preko m. masseter i otvara se u usnu duplju nasuprot gornjeg drugog kutnjaka.
Klinička korelacija
Začepljenje izvodnog kanala ili zaušnjaci (mumps) mogu izazvati akutno zapaljenje parotidne žlijezde (akutni sijaladenitis). Pošto je čahura žlijezde nepopustljiva, zapaljenski otok je bolan - bol dolazi od rastezanja same čahure i nadražaja velikog aurikularnog nerva, a pojačava se za vrijeme obroka, kad gustatorni podražaj dodatno povećava napetost unutar čahure.
Izvori
- Standring (ur.), Gray's Anatomy, 42. izdanje, pog. 36 "Face" (str. 634)
- Moore, Agur, Clinically Oriented Anatomy, 8. izdanje, str. 923-924 (pog. 8 "Head")