Pelvis ossea
Koštana karlicaKostKoštana karlica je prstenasta koštana struktura sastavljena od dvije karlične kosti, krsne kosti i trtične kosti, povezanih naprijed simfiznim zglobom, a pozadi sa dva sakroilijačna zgloba. Kosa ravan koja prolazi kroz promontorijum krsne kosti i linea terminalis (obodna linija na unutrašnjoj strani karličnih kostiju) dijeli karlicu na dva dijela: pelvis major (veliku, "lažnu" karlicu), gornji, širi dio okružen krilima ilijuma koji podupire trbušne organe, i pelvis minor (malu, "pravu" karlicu), donji, uži prstenasti dio kroz koji, kod žena, prolazi plod tokom porođaja.
Gornja granica male karlice, aperturae pelvis superior (karlični ulaz), ograničena je promontorijumom pozadi, linea terminalis bočno i gornjim rubom simfize naprijed. Donja granica, aperturae pelvis inferior (karlični izlaz), nepravilnog je, romboidnog oblika, ograničena vrhom trtične kosti pozadi, sjednim kvrgama bočno i donjim rubom simfize naprijed.
Karlica pokazuje izražen polni dimorfizam, prilagođen porođajnoj funkciji kod žena: ženska karlica ima šire, plići karlični ulaz (bliži kružnom obliku), veći subpubični ugao, širi ugao velikog ishijadičnog zareza i uglavnom veće apsolutne dimenzije karličnog kanala u odnosu na mušku karlicu, koja je uža, dublja i građena za nošenje veće mehaničke opterećenja.
Klinička korelacija
U akušerstvu se dimenzije male karlice (pelvimetrija) procjenjuju jer određuju da li plod može proći kroz karlični kanal prirodnim putem. Ključna mjera je conjugata obstetrica (obstetrički konjugat), najkraće rastojanje između promontorijuma i najisturenije tačke unutrašnje strane simfize, koje mora iznositi najmanje oko 11 cm da bi vaginalni porođaj bio bezbjedan; kliniči se ne mjeri direktno nego procjenjuje preko conjugata diagonalis (dijagonalnog konjugata, mjerenog digitalnim pregledom) umanjenog za oko 1,5 cm. Ravan sa najmanjim dimenzijama male karlice je na nivou sjednih kičica (spinae ischiadicae), i upravo je taj suženi presjek klinički najvažniji za procjenu da li će glava ploda proći.
Izvori
- Gray's Anatomy, 42. izdanje (Standring), pog. 61 (Pelvic girdle, gluteal region and hip joint)
- Moore's Clinically Oriented Anatomy, 8. izdanje, pog. 6 (Lower Limb)
- Terminologia Anatomica 2 (FIPAT, ID 1282)
- Wikipedia (sr): Karlica