Ligamentum supraspinale et ligamenta interspinalia

Nadtrnasti i međutrnasti ligamentiZglob

Susjedni trnasti nastavci pršljenova su povezani sa dva ligamenta: slabim, često opnastim međutrnastim ligamentima između tijela susjednih nastavaka, i jačim, vrpčastim nadtrnastim ligamentom koji povezuje njihove vrhove. Međutrnasti ligamenti se pružaju od korijena do vrha svakog trnastog nastavka i pozadi se stapaju sa nadtrnastim ligamentom, a naprijed sa žutim ligamentima. Nadtrnasti ligament je najbolje razvijen u gornjem slabinskom regionu.

Izvori se razilaze oko donje granice nadtrnastog ligamenta: dio literature ga opisuje kao vezu koja se pruža sve do krsne kosti, dok precizniji anatomski opisi, potkrijepljeni disekcijskim studijama, pokazuju da ligament kod velike većine ljudi (oko tri četvrtine) završava na nivou L4, kod manjeg dijela na L3, da premošćavanje do L5 nastaje samo kod oko 5% osoba, i da je na spoju L5-S1 gotovo uvijek odsutan. U vratnom regionu, distinktivni međutrnasti ligamenti nisu prisutni; tu ulogu preuzima medijalni septum vratnog ligamenta dok prolazi između vratnih trnastih nastavaka.

Klinička korelacija

Pri izvođenju lumbalne punkcije srednjom linijom, igla prolazi kroz slojeve sljedećim redoslijedom: kožu, potkožno tkivo, nadtrnasti ligament, međutrnasti ligament, žuti ligament, epiduralni prostor, duru, arahnoideju i konačno subarahnoidalni prostor. Nadtrnasti i međutrnasti ligament se dakle probadaju prije žutog ligamenta, ne poslije, a karakterističan osjećaj "škljocaja" tokom napredovanja igle obično se javlja pri prolasku baš kroz žuti ligament.

Baastrupova bolest, poznata i kao sindrom "poljupca kičmenih nastavaka", naziv je za blisko približavanje ili direktan kontakt susjednih trnastih nastavaka usljed degenerativnih promjena kičme. Najčešće zahvata slabinski region, sa nivoom L4-L5 kao najčešće pogođenim. Mehanizam obično uključuje pretjeranu lordozu koja stvara mehanički pritisak, uzrokujući ponavljane deformacije međutrnastog ligamenta sa posljedičnom degeneracijom, kolapsom i, usljed ponavljanog trenja, inflamacijom pridružene burze. Bol je srednjelinijski, pogoršava se pri ekstenziji, a olakšava pri fleksiji.

Kod naglog usporavanja tijela dok je karlica fiksirana sigurnosnim pojasom, npr. u saobraćajnoj nezgodi, kičma se prelama unaprijed preko pojasa kao oslonca (flexion-distraction mehanizam). Nastala fleksiona povreda kičme, poznata i kao Chance fraktura, tipično kida upravo zadnje strukture segmenta, redom nadtrnasti ligament, međutrnasti ligament i žuti ligament, a često zahvata i facetne zglobove i sam pršljen; zbog istog mehanizma je često udružena sa povredama trbušnih organa.

Izvori

Gray's Anatomy, 42. izdanje (Standring), pog. 46 (Back)
Moore's Clinically Oriented Anatomy, 8. izdanje, pog. 2 (Back)
Terminologia Anatomica 2 (FIPAT, ID 1674, 1677)
StatPearls: Lumbar Puncture (NBK557553, arhivirano); Chance Fractures (NBK536926)
Insights into Imaging (2015): Baastrupova bolest, pregledni rad