Jajnik (ovarijum) je parna ženska polna žlijezda (gonada), u kojoj sazrijevaju jajne ćelije i u kojoj se luče polni hormoni, estrogen i progesteron. Jajovod (tuba uterina, u svakodnevnom govoru i Fallopijeva cijev) je mišićna cijev koja poslije ovulacije prihvata oslobođeni oocit i sprovodi ga ka materici, i mjesto je gdje najčešće dolazi do oplodnje.

Građa jajnika. Površinu jajnika prekriva jednoslojni kubični germinativni (površinski) epitel, ispod kog leži tanak sloj gustog veziva, tunika albuginea. Unutrašnjost organa dijeli se na dvije zone: korteks, spoljašnju zonu u kojoj leže ovarijalni folikuli u različitim fazama razvoja, i medulu, centralnu zonu građenu od rastresitog veziva kroz koje prolaze veći krvni sudovi i nervi jajnika.

Folikulogeneza. Primordijalni folikul je najranija i u odraslom jajniku najbrojnija faza: primarni oocit, zaustavljen u profazi prve mejotičke diobe još prije rođenja, ostaje u tom stanju sve do puberteta, kad postepeno, ciklus za ciklusom, nastavlja diobu. Okružen je jednim slojem spljoštenih (pločastih) folikularnih (granuloznih) ćelija. Kad folikul počne da raste, granulozne ćelije mijenjaju oblik iz pločastog u kubični, formirajući primarni folikul. Daljim rastom oocita i umnožavanjem granuloznih ćelija u više slojeva nastaje sekundarni (multilaminarni) folikul: oocit sada luči tanku, acelularnu opnu, zonu pelucidu, koja će kasnije imati ključnu ulogu u oplodnji, dok se iz okolne strome formira novi omotač, teka, podijeljena na unutrašnji sloj, teka interna, žljezdane ćelije bogate krvnim sudovima koje pod uticajem LH luče androgene, i spoljašnji sloj, teka eksterna, gušće vezivno tkivo. Androgene koje luči teka interna, granulozne ćelije pod uticajem FSH pretvaraju u estrogen. Kako folikul dalje raste, između granuloznih ćelija se sakuplja tečnost i formira šupljinu, antrum, čime nastaje antralni (Graafov) folikul: oocit se u njemu nalazi na jednoj strani, okružen brežuljkom granuloznih ćelija koji strši u antrum, kumulusom ooforusom. Većina folikula ne dostigne ovaj stadijum: u nekoj ranijoj fazi razvoja prolaze kroz atreziju, propadanje i resorpciju, uobičajenu sudbinu gotovo svih folikula tokom reproduktivnog perioda.

Ovulacija. Nagli porast lučenja LH pokreće enzime koji razgrađuju zid folikula i površinu jajnika, čime dolazi do ovulacije: oslobađanja oocita, i dalje okruženog dijelom kumulusnih ćelija, u trbušnu duplju. Oocit koji se oslobađa je sekundarni oocit, zaustavljen u metafazi druge mejotičke diobe; ovu diobu će završiti samo ako dođe do oplodnje.

Žuto tijelo. Pod uticajem istog LH talasa, preostale granulozne i teka ćelije u zidu ispražnjenog folikula prolaze kroz luteinizaciju i pretvaraju se u žuto tijelo (corpus luteum), privremenu endokrinu strukturu građenu od granuloznih luteinskih i teka luteinskih ćelija, koja luči progesteron neophodan za pripremu sluznice materice za moguću implantaciju. Ako ne dođe do oplodnje, lučenje progesterona se gasi otprilike dvije sedmice nakon ovulacije, a žuto tijelo prolazi kroz regresiju i pretvara se u corpus albicans (bjeličasto tijelo), ožiljno tkivo od gustog veziva koje dugotrajno ostaje na površini jajnika kao trag prethodne ovulacije.

Jajovod (tuba uterina). Dijeli se na četiri dijela: infundibulum, lijevkasto proširen slobodan kraj sa resicama (fimbrijama) koje hvataju oslobođeni oocit; ampulu, najširi dio, uobičajeno mjesto oplodnje; istmus, uži segment koji se nastavlja na matericu; i intramuralni (uterini) dio, kratak segment koji prolazi kroz zid materice. Sluznicu jajovoda oblaže jednoslojni cilindrični epitel sa dvije vrste ćelija: cilijarne ćelije, čije treperenje pokreće struju tečnosti ka materici, i sekretorne (peg) ćelije, koje luče tečnost bogatu hranljivim sastojcima za oocit. Ispod sluznice je mišićni sloj glatke muskulature, čije koordinisane kontrakcije, zajedno sa cilijarnim treperenjem, pomjeraju oocit, odnosno oplođeno jaje, ka materici.