Respiratorni acidobazni poremećaji

Respiratorni acidobazni poremećaj počinje promjenom CO2 zbog neusklađenosti njegove proizvodnje i alveolarne ventilacije. Primarni porast CO2 daje respiratornu acidozu, a primarni pad respiratornu alkalozu. Hemijski puferi i bubrezi zatim mijenjaju bikarbonat, pa isti CO2 ne mora imati isti pH učinak pri akutnom i dugotrajnijem stanju.

Primarna promjena i njen smisao

Alveolarna ventilacija mora odstraniti CO2 nastao metabolizmom. Ako nije dovoljna u odnosu na proizvodnju, PaCO2 raste. Ako je veća nego što taj teret zahtijeva, PaCO2 pada. Hipoventilacija i hiperventilacija zato označavaju odnos prema metaboličkom stvaranju, a ne samo broj udaha u minuti.

Brzo plitko disanje može imati nedovoljnu alveolarnu ventilaciju ako velik dio udaha pripada mrtvom prostoru. Suprotno tome, povećanje dubine može povećati efektivni alveolarni dio i bez velikog porasta frekvencije. Za razumijevanje respiratornog poremećaja zato su važni obrazac, mrtvi prostor i funkcija pumpe.

Akutna respiratorna acidoza

Porast CO2 pomjera bikarbonatnu reakciju prema većem H+. Nebikarbonatni puferi, naročito proteinski, prihvataju dio jona. Bikarbonat se može povećati već tokom akutne hemijske raspodjele, ali ovaj početni odgovor nije isto što i puna renalna adaptacija.

Pad pH označava acidemiju. Acidoza označava proces koji pH spušta, čak i kada drugi istovremeni proces djelimično ili potpuno prikrije promjenu. Zato pH sam ne opisuje sve uzroke koji trenutno djeluju.

Uzrok retencije može biti slab centralni pogon, slabost disajne pumpe, opterećenje protoka ili veliki problem efektivne ventilacije. Plućna razmjena i kontrola nisu ista karika. Snažan hemoreceptorski signal ne garantuje odstranjivanje ako mišići i disajni putevi ne mogu ostvariti potreban tok.

Renalna adaptacija porastu CO2

Veći ćelijski CO2 doprinosi stvaranju H+ za tubularnu sekreciju. Bubrezi pojačavaju čuvanje filtriranog bikarbonata i neto acidnu ekskreciju preko titrabilne kiseline i amonijuma. Novi bikarbonat povećava baznu komponentu krvi, pa pH može biti bliži početnom uprkos trajno visokom CO2.

Ovaj odgovor zahtijeva vrijeme i očuvanu renalnu sposobnost. Zato treba razlikovati rani puferni učinak, djelimičnu adaptaciju i razvijeniji hronični odgovor. Nije opravdano opisati svaku povećanu koncentraciju bikarbonata uz visok CO2 kao zasebnu primarnu metaboličku alkalozu.

Bubrezi ne uklanjaju respiratorni CO2 u istoj ulozi kao pluća. Oni mijenjaju acidobazni odnos koji ublažava pH posljedicu. Osnovna respiratorna neusklađenost može ostati prisutna i kada je pH znatno poboljšan.

Respiratorna alkaloza

Pad CO2 smanjuje H+, dok puferi oslobađanjem dijela vezanih jona ograničavaju porast pH. Bikarbonat se može smanjiti već akutno, a dugotrajniji renalni odgovor smanjuje kiseli izlaz i raspoloživi bikarbonat. Povećan relativni izlaz baze pomaže ublažavanju alkaloze.

Visinska hipoksija je primjer fiziološkog stimulusa za povećanu ventilaciju koji stvara respiratornu alkalnu promjenu. Kasnije bubrežno smanjenje bikarbonata omogućava održavanje jače ventilacije. Proces zato može imati adaptivnu ulogu iako mijenja pH.

Veće vezivanje kalcijuma za proteine pri alkalnijem stanju može smanjiti jonizovani dio. Električna pobuđivost tada se može promijeniti bez proporcionalnog pada ukupnog kalcijuma. Respiratorni acidobazni poremećaj tako ima posljedice koje se ne svode samo na disajne mišiće.

Integracija i miješani procesi

Istovremeni renalni, gastrointestinalni ili metabolički poremećaj može mijenjati bikarbonat mimo očekivane respiratorne adaptacije. Smjer promjene treba zato povezati sa vremenom i očuvanom sposobnošću odgovora. Veći ili manji odgovor nije automatski dokaz jednog uzroka bez tog konteksta.

Djelimična normalizacija pH ne znači normalizaciju obje komponente. Visok CO2 i visok bikarbonat mogu dati pH bliži početnom, dok oba člana ostaju pomjerena. Isto načelo važi za nizak CO2 i smanjen bikarbonat nakon dugotrajnije alkaloze.

Sadržaj CO2 i njegov parcijalni pritisak ostaju različite transportne veličine.

Zapamti

Respiratorni poremećaj počinje CO2. Akutni puferi i kasniji bubrezi mijenjaju bikarbonat različitim putem. Kompenzovan pH ne znači da je respiratorni uzrok uklonjen niti da su sve komponente normalne.